Recenzje sztuk teatralnych

W niewielkiej miejscowości w Kotlinie Kłodzkiej mieszka Janina Duszejko – ekscentryczna dojrzała kobieta, miłośniczka astrologii i zwierząt. Żyjąca na marginesie lokalnej społeczności, odrzucona za swoją wrażliwość i sposób patrzenia na świat, kobieta zapada na dziwną chorobę. Mieszkańcy zaczynają zachowywać się coraz bardziej obco i niepokojąco, a seria tajemniczych morderstw odsłania mrok skrywany pod pozornym spokojem okolicy. Taką interpretację powieści Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych” proponuje Teatr Narodowy – poruszającą, choć pozbawioną baśniowości, zanurzoną w estetyce grozy, niejasności i egzystencjalnego niepokoju.

„Mężczyźni objaśniają mi świat” Teatru Narodowego nie zatrzymuje się na tytułowym „objaśnianiu świata”, ale przesuwa uwagę w stronę języka – tego, jak w współczesnych sporach łatwo zastępujemy słuchanie mówieniem. Twórcy pokazują, że coraz częściej posługujemy się gotowymi językami, społecznymi kliszami i pojęciami, które tracą kontakt z realnym doświadczeniem. Ta próba spojrzenia na współczesne idee emancypacyjne z tej perspektywy jest trafna i odważna. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy spektakl, próbując krytykować uproszczenia, sam chwilami wpada w podobne schematy.

Co by się stało, gdyby miłość była silniejsza niż śmierć? A może jest? Spektakl Teatru Narodowego „Piekło – Niebo” opowiada o matczynej miłości, odpowiedzialności i sile więzi, która nie zanika nawet po śmierci. Historia matki próbującej powrócić po swej śmierci do syna wciąga widza dzięki muzyce, świetlnym efektom budującym nastrój, humorowi i sugestywnej grze aktorskiej.

W Teatrze Narodowym w Warszawie wystawiany jest spektakl „Niewyczerpany żart” mierzący się z tematami uzależnienia, ucieczki i egzystencjalnej pustki. Wymaga czasu, uważności i gotowości na trudne doświadczenia, lecz w pełni wynagradza wysiłek widza. Rzadko zdarza się przedstawienie, po którym wychodzi się z poczuciem, że ktoś naprawdę dotknął czegoś istotnego – bez uproszczeń i bez ucieczki w tani efekt. To przeżycie nie jest jednak komfortowe dla widza. „Niewyczerpany żart” w tej realizacji nie przynosi ukojenia ani łatwej ulgi, lecz pozostawia poczucie, że pod warstwą chaosu, uzależnień i ironii kryje się autentyczne wołanie o prawdziwą bliskość ze sobą i z drugim człowiekiem.

Pablo Remón to hiszpański scenarzysta, dramaturg, reżyser filmowy i teatralny. „Zaćmienie w dwóch aktach” to zabawna sztuka tego autora w realizacji Teatru Narodowego – według pomysłu i reżyserii Grzegorza Małeckiego oraz w pełnej energii grze aktorów Teatru Narodowego. Sztuka oferuje nowe jakości w relacji aktor-widz, takie jak szczerość i lekkość – mimo poruszania poważnych życiowych tematów. Jest prostolinijna, swobodna i pozbawiona patosu. Ta bezpretensjonalność wyczuwalna jest w samym przekazie, w znakomitej, zaangażowanej i błyskotliwej grze aktorskiej oraz w minimalistycznej scenografii.

W grze iluzyjnej pogoni za tanimi przyjemnościami, łatwym życiem i manipulowaniem rzeczywistością świat staje na krawędzi. „Faust” Teatru Narodowego w Warszawie stawia pytania o ludzką naturę, granice naszych pragnień i nasze prawdziwe motywacje. W kontekście symboli i odniesień do historii, sztuka staje się lustrem, w którym każdy widz może się przejrzeć.